Ataxie / ADCA

Men spreekt van ataxie, wanneer bewegingen onsamenhangend en ongecoördineerd verlopen, terwijl dat niet te wijten is aan een gebrek aan spierkracht. Er is sprake van een "dronkemansloop" en men maakt een onhandige indruk.

Oorzaak

Ataxie wordt veroorzaakt door beschadiging van de kleine hersenen, ook cerebellum geheten (betrokken bij de voortbeweging en bij het bewaren van het evenwicht), bijvoorbeeld als gevolg van traumatisch hersenletsel of een beroerte.
Acute benigne (goedaardige) ataxie kan voorkomen bij kinderen in de nasleep van een griepachtige ziekte. Het kind is onhandig, kan spraakmoeilijkheden hebben en mist energie. Deze verschijnselen verdwijnen dan vanzelf.

Er bestaat ook een zeldzame, erfelijke variant van ataxie, genaamd ADCA (autosomaal dominant-erfelijke cerebellaire ataxie). De verschijnselen van ataxie manifesteren zich dan meestal pas op volwassen leeftijd.

Symptomen

Bij erfelijke ataxie functioneren in de kleine hersenen bepaalde cellen niet, bijvoorbeeld wanneer cellen afsterven of verschrompelen (atrofie). De verschijnselen van de ziekte zijn per individu sterk verschillend. De ziekte begint meestal met een onzekere gang en een toenemende onzekerheid bij het bewegen van de ledematen. Vaak zijn er spraakstoornissen. Ook beven, kauw- en slikproblemen, stoornissen in de oogbewegingen en problemen met zien komen voor.

Ondanks dat het een hersenaandoening betreft, treden meestal geen gedrags- of karakterveranderingen op.

Behandeling

Sommige gevolgen kunnen worden aangepakt door logopedie, fysiotherapie of ergotherapie. Pijnstillers verlichten de eventuele pijn en bepaalde medicijnen bestrijden het onbeheerst trillen.

Cijfers

In Nederland gaat het om naar schatting (nov. 2000) 218 families met ADCA. Voorlopig is ADCA nog niet te genezen.